Mga Kawikaan 27

Kabanata 27

א אַֽל־תִּ֭תְהַלֵּל בְּי֣וֹם מָחָ֑ר כִּ֤י לֹא־תֵ֝דַ֗ע מַה־יֵּ֥לֶד יֽוֹם׃
1 Huwag kang magmalaki tungkol sa araw ng bukas, sapagkat hindi mo alam kung ano ang maidudulot ng isang araw.
ב יְהַלֶּלְךָ֣ זָ֣ר וְלֹא־פִ֑יךָ נָ֝כְרִ֗י וְאַל־שְׂפָתֶֽיךָ׃
2 Hayaan mong ibang tao ang pumuri sa iyo, at hindi ang sarili mong bibig; isang dayuhan, at hindi ang sarili mong mga labi.
ג כֹּֽבֶד־אֶ֭בֶן וְנֵ֣טֶל הַח֑וֹל וְכַ֥עַס אֱ֝וִ֗יל כָּבֵ֥ד מִשְּׁנֵיהֶֽם׃
3 Mabigat ang bato at pabigat ang buhangin, ngunit ang galit ng hangal ay mas mabigat pa kaysa sa dalawang ito.
ד אַכְזְרִיּ֣וּת חֵ֭מָה וְשֶׁ֣טֶף אָ֑ף וּמִ֥י יַ֝עֲמֹד לִפְנֵ֥י קִנְאָֽה׃
4 Malupit ang poot at rumaragasa ang galit, ngunit sino ang makatatayo sa harap ng inggit?
ה ט֭וֹבָה תּוֹכַ֣חַת מְגֻלָּ֑ה מֵֽאַהֲבָ֥ה מְסֻתָּֽרֶת׃
5 Mas mabuti ang hayagang pagsaway kaysa sa pag-ibig na nakatago.
ו נֶ֭אֱמָנִים פִּצְעֵ֣י אוֹהֵ֑ב וְ֝נַעְתָּר֗וֹת נְשִׁיק֥וֹת שׂוֹנֵֽא׃
6 Tapat ang mga sugat na dulot ng kaibigan, ngunit labis-labis ang mga halik ng kaaway.
ז נֶ֣פֶשׁ שְׂ֭בֵעָה תָּב֣וּס נֹ֑פֶת וְנֶ֥פֶשׁ רְ֝עֵבָ֗ה כָּל־מַ֥ר מָתֽוֹק׃
7 Ang taong busog ay yumuyurak maging sa pulot-pukyutan, ngunit sa taong gutom, matamis ang bawat mapait na bagay.
ח כְּ֭צִפּוֹר נוֹדֶ֣דֶת מִן־קִנָּ֑הּ כֵּֽן־אִ֝֗ישׁ נוֹדֵ֥ד מִמְּקוֹמֽוֹ׃
8 Gaya ng ibong lumalayo sa kanyang pugad, gayon ang taong lumalayo sa kanyang lugar.
ט שֶׁ֣מֶן וּ֭קְטֹרֶת יְשַׂמַּֽח־לֵ֑ב וּמֶ֥תֶק רֵ֝עֵ֗הוּ מֵֽעֲצַת־נָֽפֶשׁ׃
9 Ang langis at insenso ay nagpapagalak sa puso, at ang tamis ng kaibigan ay higit na mabuti kaysa sa sariling payo ng kanyang kalooban.
י רֵֽעֲךָ֨ ורעה [וְרֵ֪עַ] אָבִ֡יךָ אַֽל־תַּעֲזֹ֗ב וּבֵ֥ית אָחִ֗יךָ אַל־תָּ֭בוֹא בְּי֣וֹם אֵידֶ֑ךָ ט֥וֹב שָׁכֵ֥ן קָ֝ר֗וֹב מֵאָ֥ח רָחֽוֹק׃
10 Huwag mong iwan ang iyong kaibigan at ang kaibigan ng iyong ama, at huwag kang pumunta sa bahay ng iyong kapatid sa araw ng iyong kasawian; mas mabuti ang kapitbahay na malapit kaysa sa kapatid na malayo.
יא חֲכַ֣ם בְּ֭נִי וְשַׂמַּ֣ח לִבִּ֑י וְאָשִׁ֖יבָה חֹרְפִ֣י דָבָֽר׃
11 Anak ko, magpakarunong ka at pagalakin mo ang aking puso, upang may maisagot ako sa umaalipusta sa akin.
יב עָר֤וּם רָאָ֣ה רָעָ֣ה נִסְתָּ֑ר פְּ֝תָאיִ֗ם עָבְר֥וּ נֶעֱנָֽשׁוּ׃
12 Ang taong matalino ay nakakakita ng kapahamakan at nagtatago; ngunit ang mga walang-muwang ay nagpapatuloy at napaparusahan.
יג קַח־בִּ֭גְדוֹ כִּי־עָ֣רַב זָ֑ר וּבְעַ֖ד נָכְרִיָּ֣ה חַבְלֵֽהוּ׃
13 Kunin mo ang kanyang kasuotan, sapagkat siya'y nanagot para sa isang dayuhan; at para sa babaing banyaga, kunan mo siya ng sangla.
יד מְבָ֘רֵ֤ךְ רֵעֵ֨הוּ ׀ בְּק֣וֹל גָּ֭דוֹל בַּבֹּ֣קֶר הַשְׁכֵּ֑ים קְ֝לָלָ֗ה תֵּחָ֥שֶׁב לֽוֹ׃
14 Ang bumabati sa kanyang kaibigan nang malakas ang tinig, nang maagang-maaga sa umaga, ay ituturing iyon na isang sumpa sa kanya.
טו דֶּ֣לֶף ט֭וֹרֵד בְּי֣וֹם סַגְרִ֑יר וְאֵ֥שֶׁת מדונים [מִ֝דְיָנִ֗ים] נִשְׁתָּוָֽה׃
15 Ang tulo ng bubong na nagtataboy sa mga tao ng bahay sa araw ng tag-ulan, at ang babaeng palaaway ay magkatulad.
טז צֹפְנֶ֥יהָ צָֽפַן־ר֑וּחַ וְשֶׁ֖מֶן יְמִינ֣וֹ יִקְרָֽא׃
16 Ang nagtatangkang ikubli siya ay parang nagkukubli ng hangin, at ipinahahayag ng langis sa kanyang kanang kamay ang sarili nito.
יז בַּרְזֶ֣ל בְּבַרְזֶ֣ל יָ֑חַד וְ֝אִ֗ישׁ יַ֣חַד פְּנֵֽי־רֵעֵֽהוּ׃
17 Ang bakal ay nagpapatalas sa bakal, at ang tao ay nagpapatalas sa mukha ng kanyang kaibigan.
יח נֹצֵ֣ר תְּ֭אֵנָה יֹאכַ֣ל פִּרְיָ֑הּ וְשֹׁמֵ֖ר אֲדֹנָ֣יו יְכֻבָּֽד׃
18 Ang nag-aalaga sa puno ng igos ay kakain ng bunga nito, at ang nagbabantay sa kanyang panginoon ay pararangalan.
יט כַּ֭מַּיִם הַפָּנִ֣ים לַפָּנִ֑ים כֵּ֤ן לֵֽב־הָ֝אָדָ֗ם לָאָדָֽם׃
19 Kung paanong sa tubig ay sinasalamin ng mukha ang mukha, gayon din ang puso ng tao sa kapwa tao.
כ שְׁא֣וֹל ואבדה [וַ֭אֲבַדּוֹ] לֹ֣א תִשְׂבַּ֑עְנָה וְעֵינֵ֥י הָ֝אָדָ֗ם לֹ֣א תִשְׂבַּֽעְנָה׃
20 Ang daigdig ng mga patay at ang Kapahamakan ay hindi kailanman nabubusog, at ang mga mata ng tao ay hindi rin kailanman nabubusog.
כא מַצְרֵ֣ף לַ֭כֶּסֶף וְכ֣וּר לַזָּהָ֑ב וְ֝אִ֗ישׁ לְפִ֣י מַהֲלָלֽוֹ׃
21 Ang tunawan ay para sa pilak, at ang hurno ay para sa ginto; at ang tao ay sinusubok ayon sa papuring ibinibigay sa kanya.
כב אִ֥ם תִּכְתּֽוֹשׁ־אֶת־הָאֱוִ֨יל ׀ בַּֽמַּכְתֵּ֡שׁ בְּת֣וֹךְ הָ֭רִיפוֹת בַּֽעֱלִ֑י לֹא־תָס֥וּר מֵ֝עָלָ֗יו אִוַּלְתּֽוֹ׃ (פ)
22 Kahit bayuhin mo ang hangal sa lusong, kasama ng mga butil na binabayo, sa pamamagitan ng halo, hindi mawawala sa kanya ang kanyang kahangalan.
כג יָדֹ֣עַ תֵּ֭דַע פְּנֵ֣י צֹאנֶ֑ךָ שִׁ֥ית לִ֝בְּךָ֗ לַעֲדָרִֽים׃
23 Alamin mong mabuti ang kalagayan ng iyong mga tupa, at ituon mo ang iyong puso sa iyong mga kawan.
כד כִּ֤י לֹ֣א לְעוֹלָ֣ם חֹ֑סֶן וְאִם־נֵ֝֗זֶר לְד֣וֹר דור [וָדֽוֹר׃]
24 Sapagkat ang kayamanan ay hindi magpakailanman; at mananatili ba ang korona sa lahat ng salinlahi?
כה גָּלָ֣ה חָ֭צִיר וְנִרְאָה־דֶ֑שֶׁא וְ֝נֶאֶסְפ֗וּ עִשְּׂב֥וֹת הָרִֽים׃
25 Kapag lumitaw na ang damo at nakita na ang mga sariwang usbong, at natipon na ang mga halaman ng kabundukan,
כו כְּבָשִׂ֥ים לִלְבוּשֶׁ֑ךָ וּמְחִ֥יר שָׂ֝דֶ֗ה עַתּוּדִֽים׃
26 ang mga batang tupa ay para sa iyong kasuotan, at ang mga lalaking kambing ay katumbas ng halaga ng isang bukid.
כז וְדֵ֤י ׀ חֲלֵ֬ב עִזִּ֗ים לְֽ֭לַחְמְךָ לְלֶ֣חֶם בֵּיתֶ֑ךָ וְ֝חַיִּ֗ים לְנַעֲרוֹתֶֽיךָ׃
27 at magkakaroon ng sapat na gatas ng kambing para sa iyong pagkain, para sa pagkain ng iyong sambahayan, at ikabubuhay ng iyong mga dalagang lingkod.